Köy bir göç yolu üzerindedir

Leyleklerin Demirtepe'ye uğraması tesadüf değildir.

Leylekler süzülerek uçar; kanat çırpmak yerine termik yükselişleri kullanırlar. Termik ise kara üzerinde oluşur, deniz üzerinde oluşmaz. Bu yüzden geniş su kütlelerini aşamaz, dar geçişleri tercih ederler.

Avrupa ile Afrika arasındaki batı göç yolunda bu geçişler İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı'dır. Demirtepe boğaza kuş uçuşu 1,5 kilometre mesafededir.

Yani köy, kıtalar arasındaki en dar geçitlerden birinin hemen yanındadır. Her ilkbahar ve sonbahar gökyüzünden geçen leyleklerin bir bölümü buraya konar.

Neden özellikle tarla faresi?

Demirtepe'de kuru tarım yapılır: bir yıl buğday, ertesi yıl günebakan. Her iki ürün de tarla faresi ve böcek için besindir; hasat öncesi kayıplar doğrudan hane gelirine yansır.

Bir leylek çifti, yavru besleme döneminde günde kilolarca avlanır. Sulama ve ilaçlama imkânının sınırlı olduğu bir köyde bu, karşılıksız bir zararlı denetimidir.

Yani yuvanın korunması yalnızca duygusal bir tercih değil, tarımsal bir çıkardır. Köy ekonomisi üzerine

Peki ondan önce nerede yuva yapıyorlardı?

Bu yuvanın bulunduğu elektrik direği, köye şebeke elektriğinin gelmesiyle dikilmiştir.

25 Mart 1975 tarihli bir Millet Meclisi tutanağına göre Demirtepe o tarihte hâlâ “elektrik tesisine başlanılacak köyler” listesindeydi. Şebeke elektriğinin köye 1975–78 arasında gelmiş olması beklenir. Modernleşme yazısı

Yani bu yuva en fazla elli yaşındadır. Köy 1934'te kurulduğuna göre, ondan önceki kırk yıl boyunca leylekler başka bir yere — bir ağaca, bir bacaya ya da caminin çevresine — yuva yapıyor olmalıydı.

Köyde eski yuvanın yerini hatırlayan biri varsa, kayda değer bir bilgidir.

Bu gözlem kayda geçirilebilir

Leyleklerin geliş tarihi, iklim araştırmalarında kullanılan gerçek bir veridir. Avrupa'da bazı yerleşimlerin yüz yılı aşan geliş kayıtları vardır ve bu kayıtlar bahar başlangıcının kaydığını göstermiştir.

Demirtepe'de yapılması gereken tek şey, her yıl ilk leyleğin görüldüğü tarihi yazmaktır. Bir defter ya da köy sitesinde bir satır yeterlidir.

Tek başına bir yıl anlamsızdır; yirmi yıl sonra ise köye ait, başka hiçbir yerde bulunmayan bir kayıt olur.

Geriye dönük olarak da hatırlayanların söyledikleri toplanabilir: hangi ay, hangi hafta, nevruzdan önce mi sonra mı.